İçgüdüler üzerine / İnsan beyninde ilk kavramlar
Domuz yavruları üzerine yapılan bir deney aklıma geldi.
Erkenden sütten kesilen domuz yavrusu, yaşadığı güvensizlikten dolayı korkakça ve panik içerisinde davranıyordu. Üzerine bırakıldığı masadan inemiyor, havuzdaki merdivenlerden çıkamıyordu.
Bunun aksine sütten doğru zamanda kesilen domuz, havuzdaki merdivenleri bulup çıkıyordu veya aynı masanın üzerine bırakıldığında masadan inecek yeri keşfedip iniyordu.
Deney, sütten kesilme süresini psikolojik travmalara bağlamaya çalışıyordu. Durumu yorumlamadan bağlantıyı göstermek amaçlı bir deney.
Benim yorumum ise şu: Beyinde süt-meme-anne kavramının bağlantılı olması, kalıcılık, süreklilik, güven, “belirli olma” duygusu, kestirilebilirlik vb. kavramları oluşturuyor.
Sütten erken kesilen domuz yavrusunun durumunda, beynin yaşadığı dünyaya dair öğrendiği ilk şey, kalıcılık değil, her şeyin her an değişebileceğine dair güvensizlik oluyor. Daha sonra domuz yavrusunun aklında oluşacak bütün kavramlar, sütten erken kesilme sebebiyle edindiği belirsizlik ve güvensizlik duyguları üzerinden tanımlanacak.
Bu durumları iki domuz yavrusu için aşağıdaki şekilde canlandırmak istedim:
1) Burada meme var (refleks olarak memeyi bulur).
2) Buradan açlık gideriliyor (karnı doyar)
3) Buradaki şeyler huzurlu olduğum zamankilere benziyor (koku, ses, sıcaklık…)
4) Şu bölgede bana benzeyen şeyin yanında açlığım giderilebiliyor (anne kimdir – nedir)
5) Şu memeli canlı bana hep koruma ve besin sağlıyor (güven ve süreklilik)
Fakat sütten erken kesilen yavru için, çözümlemesi çok zor bir durum oluşuyor:
1) Burada meme var (refleks olarak memeyi bulur).
2) Buradan açlık gideriliyor (karnı doyar)
3) Buradaki şeyler huzurlu olduğum zamankilere benziyor (koku, ses, sıcaklık…)
4) Karnım aç, huzurlu olduğum ve bana benzeyen şeyin yanına gideyim (anneye yöneldi)
5) Karnımı doyurduğum ve bana huzur sağlayan kişi gidiyor-yok
6) Karnım aç, ne yapacağım
7) Ellerinde biberonla insanlar gelir
Bunlar da kim, korkuyorum, ama burada da memeye benzer birşeyler var (biberonu bulur)
9) Biberon masanın üstündedir veya uzaktadır (annesinin sağladığı ortamdan uzak bir ortamdadır). Annesi gelmez, süt emip karnını doyurabildiği gerçeği dışında kafasında bağlantı kurabildiği kavramlar dağılmıştır. Bilinmezlikten ötürü korku doğar.